Rehber · KVKK Md. 10

Aydınlatma metni nasıl hazırlanır?

Aydınlatma metni, kişiye verilerini kimin, neden ve hangi dayanakla işlediğini anlatan metindir. İnternetten alınmış genel bir şablon çoğu zaman sizin işinizi anlatmaz: amaçlar belirsiz kalır, hukuki sebepler eşleşmez, yurt dışındaki hizmetler unutulur. Bu rehber, iyi bir aydınlatma metninin nasıl kurulduğunu sade bir dille anlatır.

  • Üyelik gerektirmeyen taslak aracı
  • Açık rıza beyanı içermez
  • Sürümlü yayın
Örnek ekran
ÖRNEK MOBİLYA LTD. · AYDINLATMAMüşteri aydınlatma metni
4/5unsur hazır
  • Veri sorumlusunun kimliğiUnvan ve iletişim kanalı yazıldıHazır
  • Amaçlar ve hukuki sebeplerEnvanterdeki 6 faaliyetten eşleştiHazır
  • Yurt dışına aktarımE-posta hizmeti için dayanak seçilmediEksik
  • YayınSürüm 2 yayında · sürüm 1 arşivdeTamam

Her sürümün içerik özeti saklanır

Ne yazılır?

KVKK Md. 10'a göre aydınlatmanın beş unsuru

Kanun, veri sorumlusunun kişisel verileri elde ederken ilgili kişiyi en az şu konularda bilgilendirmesini ister. Beşinin de metinde, sizin işinize özgü olarak bulunması gerekir.

  1. Veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği. Şirketin tam unvanı ve kişinin size ulaşabileceği bir iletişim kanalı.
  2. Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği. Her amaç ayrı ve somut olarak; "faaliyetlerimizin yürütülmesi" gibi genel ifadeler yerine ne yaptığınız.
  3. İşlenen verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği. Alıcı grupları ve aktarımın amacı; yurt dışındaki hizmet sağlayıcılar dahil.
  4. Verilerin toplanma yöntemi ve hukuki sebebi. Formlar, kamera, çağrı merkezi, çerezler gibi yöntemler ve her amacın dayandığı işleme şartı.
  5. İlgili kişinin Md. 11'de sayılan hakları. Bilgi talep etme, düzeltme, silme, itiraz ve zararın giderilmesini isteme gibi haklar ve başvuru yolu.

Nasıl yazılır?

Tebliğ'deki usul kuralları

Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ, metnin içeriği kadar biçimine de kurallar koyar. Öne çıkanlar:

  • Zamanlama: aydınlatma, veriler elde edilirken yapılır; ilgili kişinin talep etmesine bağlı değildir.
  • Amaç değişirse yeniden: veriler başka bir amaçla işlenecekse, bu işlemeden önce yeniden aydınlatma yapılır.
  • Anlaşılır dil: metin açık, sade ve anlaşılır olmalı; eksik, yanıltıcı ya da yanlış bilgi içermemelidir.
  • Belirli ifadeler: amaç ve hukuki sebep, genel ve muğlak ifadeler yerine belirli olarak yazılmalıdır.
  • Hukuki sebep: yalnızca Kanun'daki şartların sıralanması yetmez; hangi verinin hangi amaçla, hangi şarta dayanarak işlendiği anlaşılmalıdır.
Aydınlatma ile açık rıza ayrı tutulmalıAydınlatma bilgilendirmedir ve her durumda yapılır. Açık rıza ise yalnızca başka bir işleme şartı yoksa başvurulan, kişinin özgür iradesiyle verdiği bir izindir. İkisini aynı metinde "okudum, onaylıyorum" kutusuyla birleştirmek, rızanın özgürce verildiğini göstermeyi zorlaştırır. Aydınlatmayı ayrı yapın; rıza gerekiyorsa ayrı bir beyanla alın.

Hangi yöntemle?

Aydınlatma yazılı, sözlü, ses kaydıyla ya da elektronik ortamda yapılabilir. Web sitesinde katmanlı bir yapı, mağazada bir bilgilendirme panosu, çağrı merkezinde kısa bir anons ve ayrıntılı metne yönlendirme kullanılabilir. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, aydınlatmanın yapıldığını sonradan gösterebilmeniz gerekir.

Kaç metin gerekir?

Tek bir genel metin çoğu zaman yetmez. Müşteriler, çalışanlar, çalışan adayları, ziyaretçiler ve tedarikçi çalışanları için amaçlar ve hukuki sebepler farklıdır; her kişi grubu için ayrı metin hazırlamak daha anlaşılırdır.

Programda nasıl?

Taslaktan yayına, her sürüm kayıtlı

Ücretsiz araç taslağı birkaç dakikada çıkarır; panel ise metni envanterinize bağlar ve yayımlar. Son okumayı her zaman avukatınız ya da danışmanınız yapmalıdır.

Ücretsiz aydınlatma metni taslağı

Sektörünüzü, amaçlarınızı, alıcı gruplarınızı ve toplama yöntemlerinizi listeden seçin; taslak Md. 10 unsurlarıyla birlikte hazırlanır. Yazdığınız tek serbest bilgi şirket unvanıdır. Girdiğiniz bilgiler saklanmaz; taslak açık rıza beyanı içermez.

Taslağı hazırla

Envanterden üretim

Panelde taslak, envanterinizdeki faaliyetlerden üretilir. Amaçlar, alıcılar ve hukuki sebepler envanter ve VERBİS bilgileriyle aynı kaynaktan gelir.

Barındırılan uyum sayfaları

Metni panelden yayımlayın, sitenizden bağlantı verin. Her yayın yeni bir sürüm olarak saklanır; eski sürümler kanıt olarak kalır. Doldurulmamış yer tutucu içeren metin yayımlanmaz.

Çerez politikası ve bandı

Çerez politikası için de ücretsiz taslak aracı var. Çerez onay bandı, zorunlu olmayan kodları onaydan sonra çalıştırır.

Bilmekte fayda var

Aydınlatma metinlerinde sık görülen hatalar

  • Bütün işleme şartlarını alt alta yazmak. Kanun'daki şartları sıralayıp hangisinin hangi amaca karşılık geldiğini göstermemek, metni anlaşılmaz kılar.
  • Rıza kutusunu aydınlatmaya eklemek. Aydınlatmanın altına "onaylıyorum" kutusu koymak, aydınlatma ile açık rızayı birbirine karıştırır.
  • Yurt dışı hizmetleri unutmak. E-posta, bulut, analiz ve reklam hizmetlerinin sunucuları yurt dışındaysa bu aktarım metinde yer almalı ve KVKK Md. 9'a uygun bir dayanağa bağlanmalıdır.
  • Bir kez yazıp bırakmak. Yeni bir amaç, yeni bir alıcı ya da yeni bir tedarikçi metni eskitir. Metnin hangi sürümünün ne zaman yayında olduğunu gösterebilmek de önemlidir.

Sık sorulan sorular

Aydınlatma metni hakkında sorular

Aydınlatma metni ile açık rıza metni aynı belge olabilir mi?

Ayrı tutulmaları gerekir. Aydınlatma, kişiyi bilgilendirmek için her durumda yapılır. Açık rıza ise belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle verilen bir izindir ve yalnızca başka bir işleme şartı yoksa gerekir. İkisini tek bir onay kutusunda birleştirmek, rızanın geçerliliğini tartışmalı hâle getirir.

Aydınlatma metnini imzalatmak zorunda mıyız?

Kanun aydınlatma için belirli bir şekil öngörmez; imza şart değildir. Ancak aydınlatmanın yapıldığını sonradan gösterebilmeniz gerekir. Web sitesinde yayın tarihi ve sürümü, basılı formda alınan bir bilgi notu ya da çağrı merkezindeki anons kaydı bu amaçla kullanılabilir.

Her kişi grubu için ayrı metin gerekir mi?

Kanun ayrı metin sayısı belirlemez; ancak müşteri, çalışan, çalışan adayı ve ziyaretçi için amaçlar ve hukuki sebepler farklıdır. Hepsini tek metinde toplamak, kişinin kendisiyle ilgili bölümü bulmasını zorlaştırır. Kişi grubu bazında ayrı metin hazırlamak çoğu zaman daha doğrudur.

Ücretsiz taslak aracı ne kadar güvenilir?

Araç, KVKK Md. 10 unsurlarını ve sektör paketlerindeki hazır faaliyetleri kullanarak bir başlangıç taslağı üretir. Emin olunmayan yerler "teyit edilmeli" olarak işaretlenir. Taslak, şirketinizin gerçek işleyişine göre düzenlenmeli ve yayımlanmadan önce avukatınız ya da danışmanınız tarafından okunmalıdır.

AB'deki kişilere de hizmet veriyoruz. Aynı metin yeterli mi?

GDPR Md. 13 ve 14, KVKK Md. 10'dan daha fazla unsur sayar; örneğin saklama süresi ve denetim makamına şikâyet hakkı. AB'deki kişilerin verisini işliyorsanız metne bu unsurlar da eklenmelidir. Ücretsiz araç, isteğe bağlı GDPR eklerini de üretebilir.

İşinizi anlatan bir aydınlatma metniyle başlayın.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Aydınlatma yükümlülüğünün kapsamı ve istisnaları için Kanun'un, Tebliğ'in ve Kurum'un güncel metinlerini esas alın.