Sektör rehberi · Sağlık

Sağlık kuruluşları için KVKK: hasta verisini güvenle yönetin

Bir hastanın randevu kaydı, tahlil sonucu, reçetesi ve faturası aynı kişiye ait ama farklı kurallara tabi bilgilerdir. Sağlık verisi KVKK'da özel nitelikli veridir; hangi şartla işlendiği, kimin erişebildiği ve nereye gönderildiği ayrıca sorulur. KVKK Uyum Paneli hastane, klinik, muayenehane, eczane ve laboratuvarların bu soruları tek yerde cevaplamasını sağlar.

  • Sağlık ve eczane sektör paketleri
  • Özel nitelikli veri ayrı işaretlenir
  • Veriler Türkiye'de
Örnek ekran
ÖRNEK TIP MERKEZİ · KVKKBu haftanın işleri
68uyum puanı
  • Tahlil sonuçlarının iletilmesiÖzel nitelikli veri · iletim kanalı değerlendirilmediBugün
  • Hasta başvurusuMd. 13 · cevap için 11 gün kaldıTakip
  • Hasta kayıt sistemine erişimRol bazlı yetki gözden geçirildiTamam
  • Personel eğitimiSekreterya ve hemşirelik · kayıt alındıTamam

Her işlem değiştirilemez denetim kaydına yazılır

Sağlıkta KVKK

Sağlık verisinde dikkat edilecek altı başlık

Sağlık hizmeti zaten kişisel veri olmadan verilemez. Sorun çoğu zaman verinin varlığında değil; gereğinden fazla kişinin erişmesinde, güvensiz kanallardan iletilmesinde ve hangi şarta dayandığının yazılı olmamasındadır.

KVKK Md. 67499 sayılı Kanunla 1 Haziran 2024'ten itibaren değişen hâli

Sağlığa özgü işleme şartı

Değişiklikle sağlık verisi için ayrı bir şart tanındı: kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetleri ile sağlık hizmetlerinin planlanması, yönetimi ve finansmanı amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altındaki kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından işleme. Bu kapsamın dışında kalan işlemler için başka bir şart ya da açık rıza gerekir.

KVKK Md. 6Kurul'un belirlediği yeterli önlemler

Ek önlemler şart

Özel nitelikli veri işlenirken, hangi şarta dayanılırsa dayanılsın, Kurul'un bu veriler için belirlediği yeterli önlemlerin alınması gerekir: erişim yetkilerinin sınırlanması, personelin eğitimi ve gizlilik taahhüdü, verinin aktarıldığı kanalların güvenliği gibi.

Sağlık mevzuatıKişisel sağlık verilerine ilişkin düzenlemeler

KVKK tek başına yetmez

Sağlık mevzuatı, hasta kayıtlarının tutulması, saklanması ve kamu sistemlerine iletilmesi konusunda kendi kurallarını koyar. Saklama süreleri ve zorunlu aktarımlar çoğu zaman bu mevzuattan gelir; envanterde dayanağıyla birlikte gösterilmelidir.

KVKK Md. 4 ve 12Ölçülülük ve veri güvenliği

Herkes her şeyi görmemeli

Danışmadaki çalışanın randevu bilgisine, hekimin muayene kaydına, muhasebenin fatura bilgisine ihtiyacı vardır; hepsinin bütün dosyaya değil. Yetkiler role göre verilmeli, erişimler kayda alınmalıdır.

KVKK Md. 9Yurt dışına aktarım

Mesajlaşma, bulut ve görüntüleme hizmetleri

Tahlil sonucunu yurt dışında sunucusu olan bir mesajlaşma uygulamasıyla göndermek, randevu sistemini yurt dışında barındırmak ya da görüntüleri yabancı bir bulut hizmetinde saklamak yurt dışı aktarım olabilir. Önce yeterlilik kararına, yoksa uygun güvencelere bakılır.

KVKK Md. 11, 12/5, 13Başvuru 30 gün, ihlal 72 saat

Hasta başvuruları ve ihlaller

Hasta, kendisi hakkında işlenen verileri öğrenmek ya da düzeltilmesini istemek için başvurabilir; cevap en geç 30 gün içinde verilir. İhlali öğrendiğiniz andan itibaren en geç 72 saat içinde Kurul'a bildirim yapılır (Kurul kararı 2019/10).

Kurum türüne göre

Hastaneden eczaneye, her kurumun öncelikleri farklı

Panel, sağlık ya da eczane, ilaç ve tıbbi cihaz sektör paketiyle başlar. Paket envantere tipik işleme faaliyetlerini, hukuki sebepleri ve saklama sürelerini ekler; siz kendi işleyişinize göre düzeltirsiniz.

Hastaneler ve tıp merkezleri

Çok sayıda birim, yüzlerce kullanıcı ve onlarca tedarikçi. Laboratuvar, görüntüleme, yemek, temizlik ve bilgi işlem firmaları tedarikçi ve aktarım haritasında; yetkiler role göre, kritik işlemler çift onaylı, denetim kayıtları SIEM'e aktarılabilir.

Klinikler ve muayenehaneler

Uyum için ayrı bir ekibi olmayan küçük kurumlar için sıralı iş listesi: aydınlatma metni, randevu formu ve web sitesi, hasta başvuruları, kamera kayıtları, imha. Sihirbaz ilk adımları birkaç dakikada kurar.

Eczaneler ve laboratuvarlar

Reçete ve tahlil bilgisi özel nitelikli veridir. Kimin gördüğü, sonuçların hangi kanaldan iletildiği ve kayıtların ne kadar saklandığı envanterde açıkça yazılı olmalıdır.

Randevu formunuz veriyi nereye gönderiyor?

Web sitenizdeki randevu ya da iletişim formu, izleme kodları ve yurt dışındaki hizmetler çoğu zaman ilk eksiktir. Ücretsiz site taraması bunları üyelik istemeden listeler.

Sitemi tara

Hasta aydınlatma metni

Ücretsiz taslak aracıyla başlayın; panelde envanterinizden üretilen taslağı tamamlayıp sürümlü olarak yayımlayın. Açık rıza gerekiyorsa aydınlatmadan ayrı kurgulanır.

Saklama ve imha

Mevzuattan gelen saklama süreleri dayanağıyla bağlanır; süresi dolan kayıt için imha hatırlatılır ve tutanak saklanır. Yasal saklama gereken kayıtlar imhadan korunur.

Nereden başlamalı?

Sağlık kuruluşunda KVKK uyumu dört adımda

  1. Durumu görün

    Ücretsiz uyum denetimi ve site taraması nerede durduğunuzu gösterir; VERBİS ön değerlendirmesi kayıt yükümlülüğünüze bakar.

  2. Envanteri kurun

    Sağlık ya da eczane paketini uygulayın. Hasta, personel ve ziyaretçi verileri için faaliyetler, hukuki sebepler ve süreler gelir; özel nitelikli veriler işaretlenir.

  3. Tedbirleri belgeleyin

    Erişim yetkileri, eğitim, gizlilik taahhütleri ve tedarikçi sözleşmeleri kontrol listesinde kanıtlarıyla tutulur.

  4. Süreci yaşatın

    Hasta başvuruları, ihlaller ve imha aynı panelden yürür. Süreler sayılır, sorumlu kişiye hatırlatılır.

Bilmekte fayda var

Sağlık kuruluşlarında sık görülen hatalar

  • Sonuçları kişisel telefonlardan göndermek. Personelin kendi telefonundaki mesajlaşma uygulamasıyla tahlil ya da görüntü paylaşması, hem güvenlik hem yurt dışı aktarım sorunu doğurabilir. Kurumsal ve değerlendirilmiş bir kanal belirleyin.
  • Hasta yakınına telefonda bilgi vermek. Arayanın kim olduğunu doğrulamadan sağlık bilgisi paylaşmak, istenmeyen bir açıklamadır. Kimlerin bilgi alabileceğini önceden belirleyin.
  • Tek bir "onam formu" ile her şeyi çözmeye çalışmak. Tıbbi onam, KVKK aydınlatması ve varsa açık rıza farklı belgelerdir; birbirinin yerine kullanılmaz.
  • Kamera kayıtlarını unutmak. Bekleme salonu ve koridor kameraları da kişisel veri işler; aydınlatma, saklama süresi ve erişim yetkisi gerekir.

Sık sorulan sorular

Sağlıkta KVKK hakkında sorular

Hastadan her işlem için açık rıza almamız gerekir mi?

Hayır. 1 Haziran 2024'ten itibaren KVKK Md. 6, sağlık verisi için ayrı bir şart tanır: teşhis, tedavi, bakım ve sağlık hizmetlerinin yönetimi gibi amaçlarla, sır saklama yükümlülüğü altındaki kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından işleme. Bu kapsamdaki işlemler için açık rıza aranmaz. Bu kapsamın dışında kalan işlemler, örneğin tanıtım amaçlı kullanım, başka bir şarta ya da açık rızaya dayanmalıdır.

Hasta aydınlatma metni ile tıbbi onam formu aynı belge olabilir mi?

Olmamalı. Tıbbi onam, hastanın uygulanacak tıbbi işleme ilişkin bilgilendirilmesi ve kararıdır. KVKK aydınlatması ise verilerin hangi amaçla, hangi sebeple işlendiğini ve kimlere aktarıldığını anlatır. Açık rıza gerekiyorsa o da ayrı alınır. Üçünü ayrı tutmak, ileride hangisinin neye dayandığını göstermeyi kolaylaştırır.

Muayenehanemiz küçük. VERBİS kaydı gerekir mi?

Kurul'un sicil istisnaları çalışan sayısı ve mali bilanço gibi ölçütlere bağlıdır; ancak ana faaliyeti özel nitelikli kişisel veri işlemek olanlar bu eşiklerin altında kalsa da kayıt yükümlüsüdür. Sağlık hizmeti veren kurumlar çoğu zaman bu gruba girer. Bazı meslek grupları için ayrıca istisna kararları bulunabilir. Güncel kararları kvkk.gov.tr'den kontrol edin.

Tahlil sonuçlarını mesajlaşma uygulamasıyla gönderebilir miyiz?

Kullanılacak kanalın güvenliği ve sunucularının nerede olduğu önce değerlendirilmelidir. Sağlık verisi özel nitelikli olduğundan Kurul'un yeterli önlemlerine uygun, kurum tarafından belirlenmiş bir kanal tercih edilmelidir. Sunucusu yurt dışında olan bir hizmet kullanılıyorsa KVKK Md. 9'daki aktarım kuralları da uygulanır.

Hastane bilgi sistemini bir yazılım firmasından alıyoruz. Firma hangi konumda?

Firma, sizin adınıza ve talimatınızla veri işliyorsa genellikle veri işleyendir. Bu durumda veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri, alt işleyenleri ve sunucu konumunu kapsayan bir sözleşme yapılmalıdır. Firma uzaktan destek için verilere erişiyorsa bu erişimin kapsamı ve kaydı da sözleşmede yer almalıdır.

Hasta verisinin nerede, kimde ve hangi dayanakla olduğunu bilin.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Sağlık verisine ilişkin şartlar, Kurul kararları ve sağlık mevzuatındaki süreler için güncel resmî metinleri esas alın.